Yaygın Gelişimsel Bozukluk ve Otizm

Yaygın gelişimsel bozukluk; otizm, Asperger Sendromu, Rett Sendromu gibi grupları da içine alan şemsiye bir terimdir. Yaygın gelişimsel bozukluğa sahip çocukların; sosyal, iletişimsel ve dil gelişimiyle ilgili zorlanma gösterdiği bilinmektedir.

Otizmde sınırlı ve tekrarlayıcı davranış, ilgi ve aktiviteleri vardır. (nesneleri çevirme, ekolali, koku ve tatlara duyarlılık gibi) Hafif, orta ya da ağır bir şekilde seyredebilir. Otizmi olan tüm çocuklar aynı probleme aynı seviyede sahip olmayabilir.

Otizmi olan çocuklarda aşağıda sıralanan sosyal ve iletişimsel problemler görülebilir.

Sosyal beceriler: Otizmli çocuklar diğer insanlarla iletişim kurarken sosyal becerilerini kullanmakta güçlük çekebilir. Kendi dünyasında bir havada görünebilir. Zorlandığı konular:

  • Karşısındaki kişiyle aynı nesne ya da duruma odaklanma (ortak ilgi ve dikkat)
  • Başka çocuklarla oynama, oyuncak paylaşımı,
  • Karşısındakinin duygularını anlama,
  • Arkadaş edinme ve arkadaşlığı sürdürme

İletişim becerileri: Diğer insanlarla konuşma ve onları anlamada zorlanabilir, okuma, yazma ve anlatım becerilerinde güçlük çekebilirler. Daha önce kullandıkları sözcükleri ya da becerileri kaybedebilirler. Aşağıda sıralanan konularda zorluk çekebilir:

  • Jestleri anlama ve kullanma (gösterme, el sallama vb)
  • Komutları takip etme,
  • Kelimeleri anlama ve kullanma
  • Sohbet edebilme
  • Yazma ve okumayı öğrenme ( ya da anlamı/ içeriği anlamadan okuma –hiperleksia-

Otizmin tanılanması ve tedavisinde bir ekip çalışması olması ilerleyişi olumlu yönde etkiler. Bu ekipte;

  • çocuk nöroloğu,
  • çocuk psikiyatristi,
  • özel eğitim uzmanları
  • dil/konuşma terapistleri
  • ergoterapist (iş-uğraş terapisti)
  • fizik tedavi uzmanı rol alır.

Dil ve konuşma terapistinin otizmde kilit rol oynamasının nedeni sosyal beceriler ve iletişimde yaşanan zorluğun bu gelişimsel bozuklukta ilk belirti olarak görülmesidir.

DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ÇOCUĞUNUZA NASIL YARDIMCI OLUR?

Dil ve konuşma terapistleri çocuğunuzun anlaması, konuşması, soru sorması uygun sosyal beceriler geliştirmesine yardımcı olur. Bu becerileri geliştirirken Floortime, ABA, PROMPT, PECS gibi eğitim yöntemlerini de terapilere dahil edebilir. Dil ve Konuşma Terapisti çocuğunuzun;

  • Ortak dikkat
  • Yüz ifadelerini anlama ve kullanma
  • Yönergeleri takip etme
  • Diğer kişilerle anlaşma gibi beceriler geliştirmesine yardımcı olur.

Dil ve konuşma terapisti çocuğunuzun kelimeleri anlamasını ve  kullanmasını sağlar;

  • Soru sorma ve cevaplama
  • Konuşurken sıra alma
  • Yardım isteme
  • Konuşmayı uygun şekilde başlama/bitirme

Dil ve konuşma terapisti çocuğun anlatım becerilerinin gelişmesini sağlar;

  • Uygun eklerin kullanımı (isme gelen ekler, fiile gelen ekler)
  • Resimli kitaplara bakarak anlatım yapma
  • Bir olayı uygun sıraya göre anlatabilme

Otizmli çocuk yiyeceklere karşı tepki geliştirmişse (koku, tat, görünüm, doku nedeniyle olabilir) dil ve konuşma terapisti yeni yiyecekler denemesinde yardımcı olabilir.

No comments yet.

Yorum Ekleyiniz

Email adresiniz paylaşılmayacaktır.